Zoti e ka krijuar njeriun me nj\u00eb energji t\u00eb jasht\u00ebzakonshme q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb deri n\u00eb 150 vje\u00e7. Edhe pse sot nj\u00eb jet\u00eb normale konsiderohet 90, 100 apo edhe 110 vje\u00e7, potenciali i trupit t\u00eb njeriut \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i madh. \u00c7el\u00ebsi q\u00ebndron te m\u00ebnyra e jetes\u00ebs dhe dieta, por gjithashtu ndikojn\u00eb faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb si aktiviteti fizik, sh\u00ebndeti psikologjik dhe gjumi cil\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n
Gjenet jan\u00eb baz\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb, por m\u00ebnyra si i menaxhojm\u00eb ato \u2013 p\u00ebrmes stilit t\u00eb jet\u00ebs \u2013 ka ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn biologjike. Epigjenetika, pra ndikimi i mjedisit dhe stilit t\u00eb jet\u00ebs mbi shprehjen e gjeneve, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb ky\u00e7e n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n\n\n\n
Aktiviteti fizik \u00ebsht\u00eb themeli i sh\u00ebndetit t\u00eb mir\u00eb. Ai p\u00ebrmir\u00ebson qarkullimin e gjakut, forcon muskujt dhe mban trurin aktiv. Ushqimi \u00ebsht\u00eb gjithashtu faktor vendimtar. Nj\u00eb diet\u00eb e balancuar, e pasur me fruta, perime, proteina t\u00eb pastra dhe yndyra t\u00eb sh\u00ebndetshme, ndihmon trupin t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb vital dhe i mbrojtur nga s\u00ebmundjet kronike.<\/p>\n\n\n\n
Stresi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga armiqt\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb, sidomos stresi kronik. Ai \u00e7on n\u00eb depresion, \u00e7rregullime hormonale dhe plakje t\u00eb parakohshme. Menaxhimi i stresit p\u00ebrmes meditimit, aktiviteteve relaksuese dhe mb\u00ebshtetjes psikologjike \u00ebsht\u00eb esencial.<\/p>\n\n\n\n
Plakja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces biologjik q\u00eb nis sapo p\u00ebrfundon rritja. Tek femrat, kjo ndjek disa etapa: f\u00ebmij\u00ebria, puberteti, adoleshenca, periudha e riprodhimit, premenopauza dhe menopauza. N\u00eb dit\u00ebt e sotme, grat\u00eb jetojn\u00eb m\u00eb gjat\u00eb se m\u00eb par\u00eb \u2013 deri n\u00eb 81, 82, apo edhe 83 vje\u00e7 \u2013 por periudha e menopauz\u00ebs sjell sfida t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n\n\n\n
Shum\u00eb gra p\u00ebrjetojn\u00eb afshe t\u00eb nxehta, djersitje gjat\u00eb nat\u00ebs, pagjum\u00ebsi, luhatje humori dhe depresion. Gjithashtu, ndryshimet hormonale ndikojn\u00eb n\u00eb sh\u00ebndetin e trurit, zemr\u00ebs, kockave dhe aparatit urinar, duke p\u00ebrfshir\u00eb urinim t\u00eb shpesht\u00eb apo t\u00eb pavullnetsh\u00ebm. E r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb t\u00eb theksohet se k\u00ebto probleme jan\u00eb t\u00eb riparueshme me trajtimin e duhur.<\/p>\n\n\n\n
Edhe meshkujt kalojn\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb ngjashme, t\u00eb quajtur androgenez\u00eb, ku niveli i testosteronit fillon t\u00eb bjer\u00eb rreth mosh\u00ebs 40 vje\u00e7. Testosteroni \u00ebsht\u00eb hormoni kryesor mashkullor q\u00eb ndikon n\u00eb muskulatur\u00eb, potenc\u00eb seksuale, d\u00ebshir\u00eb seksuale dhe agresivitetin pozitiv. R\u00ebnia e tij \u00e7on n\u00eb ulje t\u00eb energjis\u00eb, humbje t\u00eb muskujve dhe probleme seksuale.<\/p>\n\n\n\n
Ndryshe nga femrat q\u00eb lindin me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb caktuar vez\u00ebsh, meshkujt prodhojn\u00eb sperm\u00eb \u00e7do tre muaj dhe jan\u00eb potencialisht fertil\u00eb deri n\u00eb mosh\u00ebn 90 vje\u00e7. Megjithat\u00eb, stili i jet\u00ebs luan nj\u00eb rol vendimtar n\u00eb ruajtjen e k\u00ebsaj aft\u00ebsie.<\/p>\n\n\n\n
N\u00ebse pas mosh\u00ebs 40 vje\u00e7 nuk i kushtohet r\u00ebnd\u00ebsi stilit t\u00eb jetes\u00ebs, shfaqen probleme si mbipesha, diabeti, s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs, hiperlipidemia, demenca dhe Parkinsoni. K\u00ebto lidhen ngusht\u00eb me plakjen e parakohshme. Shenjat e para mund t\u00eb jen\u00eb lodhja n\u00eb m\u00ebngjes, ngurt\u00ebsimi i trupit dhe mungesa e energjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Gjumi cil\u00ebsor \u00ebsht\u00eb prioritet p\u00ebr \u00e7do njeri. Ai ndihmon n\u00eb riparimin e qelizave dhe ekuilibrimin e hormoneve. Nj\u00eb gjum\u00eb prej 7-8 or\u00ebsh n\u00eb nat\u00eb \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor p\u00ebr funksionimin optimal t\u00eb trupit dhe trurit.<\/p>\n\n\n\n
Trupi i njeriut p\u00ebrb\u00ebhet nga rreth 50 trilion qeliza q\u00eb formojn\u00eb organet vitale. Kujdesi p\u00ebr to p\u00ebrmes nj\u00eb stili jetese t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm, ushqimi t\u00eb duhur, aktiviteti fizik, menaxhimit t\u00eb stresit dhe gjumit cil\u00ebsor, mund t\u00eb ndihmoj\u00eb \u00e7do individ t\u00eb jetoj\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Pershtati shqiptari.net<\/a><\/p>\n\n\n\n