{"id":39270,"date":"2026-09-05T17:09:42","date_gmt":"2026-09-05T16:09:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kohanews.al\/?p=39270"},"modified":"2026-09-05T17:09:43","modified_gmt":"2026-09-05T16:09:43","slug":"bota-ne-alarm-per-el-nino-n-me-te-fuqishem-ne-1-000-vjet-qytetareve-u-kerkohet-te-mbajne-rezerva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kohanews.al\/?p=39270","title":{"rendered":"Bota n\u00eb alarm p\u00ebr El Ni\u00f1o-n m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb 1.000 vjet, qytetar\u00ebve u k\u00ebrkohet t\u00eb mbajn\u00eb rezerva.."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ministrja u k\u00ebrkon britanik\u00ebve t\u00eb grumbullojn\u00eb furnizime p\u00ebr disa dit\u00eb pas paralajm\u00ebrimit p\u00ebr nj\u00eb El Ni\u00f1o \u201csuper t\u00eb fuqish\u00ebm\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Britanik\u00ebve u \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb ken\u00eb n\u00eb dispozicion ushqim dhe uj\u00eb t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar disa dit\u00eb pa energji elektrike ose uj\u00eb, nd\u00ebrsa OKB-ja deklaroi se fenomeni klimatik El Ni\u00f1o po \u201czmadhohet para syve tan\u00eb\u201d, duke p\u00ebrkeq\u00ebsuar ngjarjet ekstreme t\u00eb motit n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parashikuesit thon\u00eb se po p\u00ebrgatiten p\u00ebr El Ni\u00f1o-n m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb 1.000 viteve t\u00eb fundit, i cili mund t\u00eb sjell\u00eb zjarre dhe p\u00ebrmbytje n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs, si dhe rrezikun e nj\u00eb dimri t\u00eb lag\u00ebsht dhe me stuhi p\u00ebr Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrsa qeveria britanike po planifikon nj\u00eb fushat\u00eb p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb thirrje qytetar\u00ebve q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatiten p\u00ebr emergjenca komb\u00ebtare, Angela Eagle i tha gazet\u00ebs \u201cThe Guardian\u201d se mund\u00ebsia e nj\u00eb dimri t\u00eb eg\u00ebr tregon r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e mbajtjes s\u00eb rezervave n\u00eb sht\u00ebpi, citon noa.al.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekretarja p\u00ebr Mjedisin tha: \u201cJemi n\u00eb prag t\u00eb p\u00ebrjetimit ndoshta t\u00eb El Ni\u00f1o-s m\u00eb t\u00eb madh q\u00eb \u00ebsht\u00eb par\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb dhe kjo do t\u00eb sjell\u00eb vera m\u00eb t\u00eb thata, dimra m\u00eb t\u00eb lag\u00ebsht, me stuhi m\u00eb ekstreme n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cDo t\u00eb shkaktoj\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr d\u00ebme n\u00eb Azi p\u00ebrmes p\u00ebrmbytjeve dhe, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, mendoj se duhet ta marrim seriozisht.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cN\u00ebse keni nj\u00eb rezerv\u00eb ushqimi q\u00eb mund t\u2019ju mbaj\u00eb p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb kohe, p\u00ebrpara se sh\u00ebrbimet e emergjenc\u00ebs t\u00eb arrijn\u00eb te ju, do t\u00eb jeni shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb sesa n\u00ebse nuk e keni. Pra, nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me k\u00ebt\u00eb lloj p\u00ebrgatitjeje, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb thjesht pak m\u00eb rezistent\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El Ni\u00f1o \u00ebsht\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl natyror klimatik, ku ndryshimet e er\u00ebrave mbi Paq\u00ebsor \u00e7ojn\u00eb n\u00eb rritjen e temperaturave t\u00eb oqeanit dhe n\u00eb transferimin e sasive t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb nxeht\u00ebsis\u00eb n\u00eb atmosfer\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit, t\u00eb publikuara t\u00eb h\u00ebn\u00ebn, tregojn\u00eb se temperatura e oqeanit n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb El Ni\u00f1o-s \u00ebsht\u00eb 2,6 grad\u00eb Celsius mbi mesataren 30-vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb pran\u00eb anomalive m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb regjistruara ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb epok\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave satelitore, 3,1 grad\u00eb Celsius n\u00eb vitin 2015, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kan\u00eb mbetur ende disa muaj p\u00ebrpara se fenomeni t\u00eb arrij\u00eb kulmin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas mesatares s\u00eb 14 modeleve t\u00eb ndryshme, kulmi parashikohet t\u00eb arrij\u00eb rreth 4 grad\u00eb Celsius n\u00eb n\u00ebntor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zeke Hausfather, analist i klim\u00ebs, tha se t\u00eb dh\u00ebnat nga analizat e koraleve, unazave t\u00eb pem\u00ebve dhe dokumenteve historike sugjerojn\u00eb se asnj\u00eb El Ni\u00f1o nuk ka arritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb nivel gjat\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb fundit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7do anomali temperature mbi 0,5 grad\u00eb Celsius klasifikohet si El Ni\u00f1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El Ni\u00f1o ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i fuqishmi n\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 1.000 vitet e fundit dhe do t\u00eb shtoj\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb nxeht\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb ku temperaturat tashm\u00eb po rriten me shpejt\u00ebsi p\u00ebr shkak t\u00eb ngrohjes globale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kombinimi i k\u00ebtyre faktor\u00ebve do t\u00eb thot\u00eb se viti 2027 pritet t\u00eb \u201cshkat\u00ebrroj\u00eb\u201d rekordin dhe t\u00eb b\u00ebhet viti m\u00eb i nxeht\u00eb i regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Angela Eagle, sekretarja p\u00ebr Mjedisin, s\u00eb bashku me zyrtar\u00eb t\u00eb Portsmouth Water n\u00eb vendin ku po nd\u00ebrtohet nj\u00eb rezervuar i ri n\u00eb Havant Thicket, Hampshire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Angela Eagle, sekretarja p\u00ebr Mjedisin, s\u00eb bashku me zyrtar\u00eb t\u00eb Portsmouth Water n\u00eb vendin ku po nd\u00ebrtohet nj\u00eb rezervuar i ri n\u00eb Havant Thicket, Hampshire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Foto: Sean Smith\/The Guardian<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Ant\u00f3nio Guterres, tha:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cEl Ni\u00f1o po zmadhohet para syve tan\u00eb. Shkenca nuk l\u00eb vend p\u00ebr dyshime: planeti ndodhet n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb paeksploruara dhe k\u00ebto uj\u00ebra po ngrohen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBota ndodhet n\u00eb zon\u00ebn e rrezikut t\u00eb motit ekstrem. Gara tani \u00ebsht\u00eb mes rreziqeve n\u00eb rritje dhe angazhimit ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb veprime klimatike dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur njer\u00ebzit. Ne duhet ta fitojm\u00eb k\u00ebt\u00eb gar\u00eb.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Celeste Saulo, sekretare e p\u00ebrgjithshme e Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore Meteorologjike t\u00eb OKB-s\u00eb, tha:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cEl Ni\u00f1o ka potencialin t\u2019u jap\u00eb nj\u00eb goditje masive komuniteteve dhe ekonomive n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Tashm\u00eb po shohim \u00e7rregullime dhe shkat\u00ebrrim nga that\u00ebsirat dhe p\u00ebrmbytjet dhe presim q\u00eb k\u00ebto ndikime t\u00eb rriten nd\u00ebrsa El Ni\u00f1o intensifikohet.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kriza klimatike, e shkaktuar nga ndotja prej l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile, tashm\u00eb po fuqizon motin ekstrem dhe po shkakton vdekje, nd\u00ebrsa vala m\u00eb ekstreme e t\u00eb nxehtit e regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb goditi Europ\u00ebn k\u00ebt\u00eb ver\u00eb dhe shkaktoi t\u00eb pakt\u00ebn 35.000 vdekje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El Ni\u00f1o do t\u2019i p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb efektet edhe m\u00eb tej, nd\u00ebrsa p\u00ebrmasat e fenomenit jan\u00eb p\u00ebrshkruar si \u201cv\u00ebrtet t\u00eb pabesueshme\u201d dhe si nj\u00eb ngjarje e nivelit \u201cGodzilla\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rritja e temperaturave nga El Ni\u00f1o tashm\u00eb po jep efekte, nga p\u00ebrkeq\u00ebsimi i zjarreve n\u00eb Indonezi, te dob\u00ebsimi i shirave jetik\u00eb t\u00eb musoneve n\u00eb Indi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Efektet do t\u00eb p\u00ebrhapen n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, nga rritja e rrezikut p\u00ebr zjarre n\u00eb Australi, deri te p\u00ebrmbytje m\u00eb intensive n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Programi Bot\u00ebror i Ushqimit deklaroi n\u00eb gusht se El Ni\u00f1o ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb \u00e7oj\u00eb rreth 50 milion\u00eb njer\u00ebz drejt uris\u00eb akute.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, ministrat po i japin p\u00ebrpar\u00ebsi q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb ndaj ndryshimeve klimatike, pas ver\u00ebs m\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb t\u00eb regjistruar ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb fushat\u00eb e Zyr\u00ebs s\u00eb Kabinetit, q\u00eb do t\u00eb nis\u00eb n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm, do t\u2019u b\u00ebj\u00eb thirrje familjeve t\u00eb grumbullojn\u00eb ushqime t\u00eb konservuara dhe t\u00eb marrin masa p\u00ebr t\u2019u siguruar se jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura p\u00ebr emergjenca komb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrkoh\u00eb, Eagle do t\u00eb mbik\u00ebqyr\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimet n\u00eb bujq\u00ebsi dhe nj\u00eb program t\u00eb ri p\u00ebr nd\u00ebrtimin e rezervuar\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb cilin ajo thot\u00eb se do ta b\u00ebj\u00eb Britanin\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur nga sa ka qen\u00eb deri tani p\u00ebr llojet e motit ekstrem q\u00eb priten n\u00eb vitet e ardhshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duke folur nga Havant Thicket, ku pritet t\u00eb nd\u00ebrtohet rezervuari i par\u00eb i ri i vendit q\u00eb nga viti 1992, Eagle tha se vendi nuk ka qen\u00eb mjaftuesh\u00ebm i p\u00ebrgatitur p\u00ebr emergjencat e lidhura me klim\u00ebn n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn dhe se do t\u00eb duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e menaxhimit t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb dhe ujit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNe duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebrshtatjet tona \u2026 dhe pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tilla si ky rezervuar\u201d, tha ajo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKjo \u00ebsht\u00eb edhe ajo q\u00eb synon tranzicioni n\u00eb bujq\u00ebsi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb kultivojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb rezistente dhe m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme nga pik\u00ebpamja mjedisore.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ministrja u k\u00ebrkon britanik\u00ebve t\u00eb grumbullojn\u00eb furnizime p\u00ebr disa dit\u00eb pas paralajm\u00ebrimit p\u00ebr nj\u00eb El Ni\u00f1o \u201csuper t\u00eb fuqish\u00ebm\u201d Britanik\u00ebve u \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb ken\u00eb n\u00eb dispozicion ushqim dhe uj\u00eb t\u00eb mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar disa dit\u00eb pa energji elektrike ose uj\u00eb, nd\u00ebrsa OKB-ja deklaroi se fenomeni klimatik El Ni\u00f1o po \u201czmadhohet para [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39271,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"format":"standard"},"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-39270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39270"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39272,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39270\/revisions\/39272"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}