{"id":40557,"date":"2026-11-09T10:39:30","date_gmt":"2026-11-09T09:39:30","guid":{"rendered":"https:\/\/kohanews.al\/?p=40557"},"modified":"2026-11-09T10:39:31","modified_gmt":"2026-11-09T09:39:31","slug":"nuk-kemi-pare-kurre-dicka-te-tille-me-pare-meteorologet-zbulojne-cfare-dimri-na-pret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kohanews.al\/?p=40557","title":{"rendered":"&#8220;Nuk kemi par\u00eb kurr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb m\u00eb par\u00eb&#8221; Meteorolog\u00ebt zbulojn\u00eb \u00c7far\u00eb dimri na pret.."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog n\u00eb Universitetin e Reading: Dob\u00ebsim jasht\u00ebzakonisht i hersh\u00ebm i vorbull\u00ebs polare dhe qarkullimit t\u00eb ajrit t\u00eb ftoht\u00eb mbi Arktik. Nuk kemi par\u00eb kurr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb m\u00eb par\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meteorolog\u00ebt po ndjekin me shqet\u00ebsim dob\u00ebsimin jasht\u00ebzakonisht t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb vorbull\u00ebs polare dhe qarkullimin e ajrit t\u00eb ftoht\u00eb mbi Arktik, duke paralajm\u00ebruar rritjen e mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr nj\u00eb dim\u00ebr t\u00eb ashp\u00ebr dhe periudha t\u00eb ftohta n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Evrop\u00ebs, Amerik\u00ebs s\u00eb Veriut dhe Azis\u00eb gjat\u00eb jav\u00ebve n\u00eb vijim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebto \u00e7rregullime mund t\u00eb favorizojn\u00eb dep\u00ebrtimin e ajrit arktik drejt gjer\u00ebsive m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, duke prekur fillimisht Evrop\u00ebn veriore dhe qendrore, p\u00ebrfshir\u00eb Skandinavin\u00eb, Ishujt Britanik\u00eb, Gjermanin\u00eb dhe Polonin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zakonisht, vorbull\u00ebs polare i duhet koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur kulmin n\u00eb janar, por shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb v\u00ebn\u00eb re shenja shqet\u00ebsuese q\u00eb n\u00eb n\u00ebntor, nj\u00eb precedent i paprecedent\u00eb n\u00eb matjet moderne meteorologjike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog n\u00eb Universitetin e Reading dhe Drejtor i Shkoll\u00ebs s\u00eb Shkencave Matematikore, Fizike dhe Kompjuterike n\u00eb Angli, \u00ebsht\u00eb studiues i ndryshimeve n\u00eb stratosfer\u00ebn e Arktikut dhe ndikimit t\u00eb ngrohjeve t\u00eb papritura stratosferike n\u00eb motin e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar dhe m\u00eb gjer\u00eb. Ai thot\u00eb se shkenc\u00ebtar\u00ebt nuk kishin regjistruar kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb nj\u00eb ngrohje t\u00eb papritur stratosferike kaq her\u00ebt n\u00eb sezone. Vorbulla polare funksionon si nj\u00eb unaz\u00eb e madhe ajri t\u00eb ftoht\u00eb mbi Arktik, dhe kur ajo dob\u00ebsohet ose ndryshon pozicion, rrymat e ajrit b\u00ebhen t\u00eb paq\u00ebndrueshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesori Andrew Charlton-Perez tha:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNuk kemi par\u00eb kurr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb m\u00eb par\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat tona m\u00eb t\u00eb besueshme shkojn\u00eb deri n\u00eb vitin 1979, kur filluan v\u00ebzhgimet satelitore, nd\u00ebrsa kemi t\u00eb dh\u00ebna relativisht t\u00eb mira q\u00eb nga vitet 1940. Gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj periudhe, nuk kemi par\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nj\u00eb ngrohje t\u00eb papritur stratosferike q\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrpara dit\u00ebve t\u00eb fundit t\u00eb n\u00ebntorit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb e pazakont\u00eb, sepse vorbulla polare duhet fillimisht t\u00eb formohet, p\u00ebrpara se t\u00eb nd\u00ebrveproj\u00eb me val\u00ebt atmosferike q\u00eb ngjiten nga shtresat e poshtme t\u00eb atmosfer\u00ebs, dhe jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto val\u00eb q\u00eb shkaktojn\u00eb fenomene t\u00eb tilla. T\u00eb dh\u00ebnat tona mbulojn\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb relativisht t\u00eb shkurt\u00ebr dhe ngrohjet e papritura stratosferike (SSW) mbeten ende mjaft t\u00eb rralla, duke ndodhur zakonisht rreth nj\u00eb her\u00eb n\u00eb dy vjet, por kjo \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb situat\u00eb e paprecedent\u00eb, bazuar n\u00eb at\u00eb q\u00eb dim\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cbsht\u00eb ende shum\u00eb her\u00ebt p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb n\u00ebse fenomeni aktual El Ni\u00f1o, me intensitet rekord n\u00eb Oqeanin Paq\u00ebsor, \u00ebsht\u00eb shkaku i k\u00ebsaj ngjarjeje, pa kryer analiza t\u00eb m\u00ebtejshme. El Ni\u00f1o zakonisht e dob\u00ebson vorbull\u00ebn polare dhe mund ta b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb mundshme nj\u00eb ngrohje t\u00eb papritur stratosferike n\u00eb fund t\u00eb dimrit, gjat\u00eb janarit ose shkurtit. Megjithat\u00eb, vorbulla polare nuk ishte jasht\u00ebzakonisht e dob\u00ebt p\u00ebrpara se t\u00eb fillonte kjo ngjarje. \u00cbsht\u00eb ende kaq her\u00ebt n\u00eb stin\u00ebt e ftohta t\u00eb Hemisfer\u00ebs Veriore, saq\u00eb vorbulla polare nuk kishte pasur shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u2019u formuar ose p\u00ebr t\u2019u ndikuar nga efektet e El Ni\u00f1o-s.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog n\u00eb Universitetin e Reading: Dob\u00ebsim jasht\u00ebzakonisht i hersh\u00ebm i vorbull\u00ebs polare dhe qarkullimit t\u00eb ajrit t\u00eb ftoht\u00eb mbi Arktik. Nuk kemi par\u00eb kurr\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb m\u00eb par\u00eb Meteorolog\u00ebt po ndjekin me shqet\u00ebsim dob\u00ebsimin jasht\u00ebzakonisht t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb vorbull\u00ebs polare dhe qarkullimin e ajrit t\u00eb ftoht\u00eb mbi Arktik, duke paralajm\u00ebruar rritjen&hellip;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40558,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-40557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40557"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40559,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40557\/revisions\/40559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}