{"id":40657,"date":"2026-11-12T17:45:27","date_gmt":"2026-11-12T16:45:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kohanews.al\/?p=40657"},"modified":"2026-11-12T17:45:28","modified_gmt":"2026-11-12T16:45:28","slug":"familja-qe-kerkon-te-forcoje-jeten-fetare-dhe-komunitare-te-hebrenjve-ne-shqiperi-kemi-ardhur-per-te-ndertuar-nje-shtepi-ku-cdo-hebre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kohanews.al\/?p=40657","title":{"rendered":"Familja q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb forcoj\u00eb jet\u00ebn fetare dhe komunitare t\u00eb hebrenjve n\u00eb Shqip\u00ebri: Kemi ardhur p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sht\u00ebpi ku \u00e7do hebre"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tradita shqiptare e Bes\u00ebs dhe mikpritja q\u00eb shqiptar\u00ebt u ofruan hebrenjve gjat\u00eb Holokaustit jan\u00eb vler\u00ebsuar nga organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare hebraike Chabad-Lubavitch, e cila ka njoftuar hapjen e qendr\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Njoftimi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb Konferenc\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb D\u00ebrguarve t\u00eb Chabad-Lubavitch, nd\u00ebrsa n\u00eb artikullin e publikuar m\u00eb 11 n\u00ebntor n\u00eb faqen zyrtare t\u00eb organizat\u00ebs i kushtohet v\u00ebmendje e ve\u00e7ant\u00eb historis\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve q\u00eb strehuan dhe mbrojt\u00ebn hebrenjt\u00eb nga p\u00ebrndjekja naziste gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rabini Yossi Fridman, i cili s\u00eb bashku me bashk\u00ebshorten Etka dhe djalin e tyre Meir do t\u00eb vendoset n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb ngritur qendr\u00ebn, e cil\u00ebsoi Bes\u00ebn shqiptare si nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb mbajtjes s\u00eb premtimit ndaj mikut, pavar\u00ebsisht rrethanave dhe rreziqeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKoncepti shqiptar i Bes\u00ebs do t\u00eb thot\u00eb ta mbash premtimin ndaj mikut, pavar\u00ebsisht kostos. Gjat\u00eb Holokaustit, shqiptar\u00ebt e mbajt\u00ebn at\u00eb premtim ndaj popullit hebre. Ne kemi ardhur p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sht\u00ebpi ku \u00e7do hebre q\u00eb hyn nga dera t\u00eb trajtohet si pjes\u00ebtar i familjes, ashtu si\u00e7 Shqip\u00ebria e trajtoi popullin ton\u00eb kur kishte m\u00eb shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi\u201d, u shpreh rabini Fridman.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb artikull theksohet se Shqip\u00ebria z\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb historin\u00eb e hebrenjve p\u00ebr shkak t\u00eb mbrojtjes q\u00eb shqiptar\u00ebt u ofruan gjat\u00eb Holokaustit. Familjet shqiptare hap\u00ebn dyert e sht\u00ebpive t\u00eb tyre p\u00ebr hebrenjt\u00eb q\u00eb p\u00ebrndiqeshin, duke i strehuar dhe duke rrezikuar sigurin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar nga nazist\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas organizat\u00ebs, Shqip\u00ebria ishte i vetmi vend europian ku n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore jetonin m\u00eb shum\u00eb hebrenj sesa p\u00ebrpara nisjes s\u00eb saj, nj\u00eb fakt q\u00eb n\u00eb artikull lidhet me tradit\u00ebn e mikpritjes dhe Bes\u00ebn shqiptare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pik\u00ebrisht kjo histori solidariteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga elementet q\u00eb shoq\u00ebron vendimin e organizat\u00ebs p\u00ebr t\u00eb zgjeruar veprimtarin\u00eb e saj n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qendra e re do t\u2019i sh\u00ebrbej\u00eb komunitetit hebre vendas dhe turist\u00ebve hebrenj q\u00eb vizitojn\u00eb vendin, ve\u00e7an\u00ebrisht atyre nga Izraeli. Ajo synon t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb vend p\u00ebr lutje, ushqim kosher, vakte tradicionale t\u00eb Shabatit dhe aktivitete t\u00eb tjera fetare e komunitare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb shkrim kujtohet gjithashtu historia rreth 2 mij\u00ebvje\u00e7are e pranis\u00eb s\u00eb hebrenjve n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrmenden edhe mbetjet e nj\u00eb sinagoge t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb zbuluara n\u00eb Sarand\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Organizata ndalet edhe te periudha e regjimit komunist, kur praktikat fetare u ndaluan dhe komuniteti hebre shqiptar mbeti i izoluar nga komunitetet e tjera hebraike n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me hapjen e qendr\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme, familja Fridman synon t\u00eb forcoj\u00eb jet\u00ebn fetare dhe komunitare t\u00eb hebrenjve n\u00eb Shqip\u00ebri, duke e lidhur misionin e saj me tradit\u00ebn e Bes\u00ebs dhe mikpritjes q\u00eb shqiptar\u00ebt d\u00ebshmuan n\u00eb nj\u00eb prej periudhave m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb historis\u00eb s\u00eb popullit hebre.\/TCH<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tradita shqiptare e Bes\u00ebs dhe mikpritja q\u00eb shqiptar\u00ebt u ofruan hebrenjve gjat\u00eb Holokaustit jan\u00eb vler\u00ebsuar nga organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare hebraike Chabad-Lubavitch, e cila ka njoftuar hapjen e qendr\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb Shqip\u00ebri. Njoftimi \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb Konferenc\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb D\u00ebrguarve t\u00eb Chabad-Lubavitch, nd\u00ebrsa n\u00eb artikullin e publikuar m\u00eb 11 n\u00ebntor n\u00eb&hellip;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40658,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-40657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40659,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40657\/revisions\/40659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kohanews.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}